ભારતીય નૌકાદળનું સ્વદેશી રીતે નિર્મિત સર્વે જહાજ (મોટું) ઇક્ષાક 06 નવેમ્બર 2025 ના રોજ કોચીના નેવલ બેઝ ખાતે કાર્યરત થવાનું છે. આ સમારોહની અધ્યક્ષતા નૌકાદળના વડા એડમિરલ દિનેશ કે. ત્રિપાઠી કરશે, જે સર્વે જહાજ (મોટું) વર્ગમાં ત્રીજા જહાજના ઔપચારિક સમાવેશને ચિહ્નિત કરશે.
આ કમિશનિંગ ભારતના હાઇડ્રોગ્રાફિક શ્રેષ્ઠતા અને સ્વદેશીકરણના પ્રયાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે. તેના વર્ગના ત્રીજા જહાજ તરીકે, ઇક્ષાકનું સમાવેશ નૌકાદળની અદ્યતન, અત્યાધુનિક પ્લેટફોર્મ બનાવવા માટેની અડગ પ્રતિબદ્ધતા પર ભાર મૂકે છે, જે ક્ષમતા વૃદ્ધિ અને આત્મનિર્ભરતાની ગતિને આગળ ધપાવશે.
કોલકાતાના ગાર્ડન રીચ શિપબિલ્ડર્સ એન્ડ એન્જિનિયર્સ (GRSE) લિમિટેડ દ્વારા શિપ પ્રોડક્શન ડિરેક્ટોરેટ અને વોરશિપ ઓવરસીઇંગ ટીમ (કોલકાતા) ની દેખરેખ હેઠળ બનાવવામાં આવેલ, Ikshak 80% થી વધુ સ્વદેશી સામગ્રીનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ જહાજ GRSE અને ભારતીય MSME વચ્ચેના સફળ સહયોગનું પ્રમાણ છે, જે આત્મનિર્ભર ભારતની ભાવના અને શક્તિને ગર્વથી પ્રતિબિંબિત કરે છે.
હાઇડ્રોગ્રાફિક સર્વે કામગીરીની તેની પ્રાથમિક ભૂમિકા ઉપરાંત, Ikshak ને બેવડી ભૂમિકા ક્ષમતા સાથે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે, જે માનવતાવાદી સહાય અને આપત્તિ રાહત (HADR) પ્લેટફોર્મ અને કટોકટી દરમિયાન હોસ્પિટલ જહાજ તરીકે સેવા આપે છે. નોંધનીય છે કે, Ikshak *મહિલા-વિશિષ્ટ રહેઠાણ સાથેનું પ્રથમ SVL જહાજ પણ છે, જે ભવિષ્ય માટે તૈયાર કાફલા પ્રત્યે ભારતીય નૌકાદળના સમાવેશી અને પ્રગતિશીલ અભિગમને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
જહાજનું નામ, ‘Ikshak’, જેનો અર્થ “માર્ગદર્શિકા” થાય છે, તે તેના મિશનનું યોગ્ય રીતે પ્રતીક છે – અજાણ્યાને ચાર્ટ કરવા, નાવિકો માટે સલામત માર્ગ સુનિશ્ચિત કરવા અને ભારતની દરિયાઈ શક્તિને મજબૂત બનાવવાનું છે.