સોલાપુરમાં સગીર માતાઓના વધતા કેસોને ધ્યાનમાં રાખીને હવે આરોગ્ય અને પોલીસ તંત્ર કડક બન્યું છે. હવે સગર્ભા સ્ત્રીઓએ હોસ્પિટલમાં ચેક-અપ અથવા ડિલિવરી દરમિયાન ઉંમરનો પુરાવો રજૂ કરવો ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યો છે.
સગીર માતાઓના કેસથી ચકચાર
દોઢ વર્ષ પહેલાં હોસ્પિટલોમાં જન્મ આપનારી આશરે ૩૫ સગીર માતાઓના કેસ સામે આવ્યા બાદ રાજ્ય બાળ અધિકાર આયોગે આ મુદ્દે ગંભીર નોંધ લીધી છે.
પોલીસે આવા કેસોમાં પતિઓ સામે ‘પોક્સો’ કાયદા હેઠળ અને સાસરિયાઓ સામે બાળ લગ્ન નિવારણ અધિનિયમ હેઠળ કાર્યવાહી શરૂ કરી છે.
ડોકટરો પર પણ કાર્યવાહી
જ્યાં માહિતી છુપાવવામાં આવી હતી, તેવી હોસ્પિટલોના તત્કાલીન તબીબી અધિકારીઓ સામે પણ કેસ નોંધવામાં આવ્યા છે.
આ કારણે હવે હોસ્પિટલો વધુ સાવચેત બની ગઈ છે અને દરેક કેસમાં ઉંમરની ખાતરી કરી રહી છે.
ઉંમરનો પુરાવો ફરજિયાત
હવે કોઈ પણ સગર્ભા સ્ત્રી ચેક-અપ અથવા ડિલિવરી માટે આવે ત્યારે તેનું જન્મ પ્રમાણપત્ર અથવા અન્ય માન્ય ઉંમર પુરાવો માંગવામાં આવે છે.
તાજેતરમાં મોહોલ તાલુકાની ૧૭ વર્ષની સગીર છોકરી ડિલિવરી માટે હોસ્પિટલમાં આવી હતી, જ્યાં તપાસ બાદ કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો.
નિયમિત પોલીસ રિપોર્ટિંગ
પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, હોસ્પિટલો દર આઠ દિવસે એકથી બે શંકાસ્પદ કેસોની જાણ પોલીસને કરી રહી છે.
કાયદા મુજબ કડક સજા
બાળ લગ્ન નિવારણ અધિનિયમ ૨૦૦૬ મુજબ:
- છોકરી ૧૮ વર્ષથી ઓછી અને છોકરો ૨૧ વર્ષથી ઓછી ઉંમરનો હોય તો તે બાળ લગ્ન ગણાય
- આ બિન-જામીનપાત્ર ગુનો છે
- ૨ વર્ષ સુધીની સજા અને ૧ લાખ રૂપિયા સુધીનો દંડ થઈ શકે
હોસ્પિટલો માટે કડક સૂચના
હવે જો કોઈ સગીર છોકરી પ્રિનેટલ ચેક-અપ અથવા ડિલિવરી માટે આવે અને હોસ્પિટલ પોલીસને જાણ ન કરે, તો તબીબી અધિકારીઓ સામે પણ સીધી કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં સમસ્યા
સોલાપુર જિલ્લાના ઘણા ગામોમાં પ્રસૂતિ અને ચેક-અપની સુવિધાઓ ન હોવાથી મહિલાઓ શહેરની હોસ્પિટલોમાં આવે છે.
અગાઉ ઘણી જગ્યાએ ઉંમર માત્ર મૌખિક રીતે નોંધાતી હતી, જેના કારણે સગીર માતાઓના સાચા આંકડા સામે આવતા નહોતા.
તપાસ માટે વિશેષ ટીમ
મ્યુનિસિપલ કમિશનરે આ મામલે ડોકટરોની આઠ ટીમો બનાવી છે, જે શહેરની તમામ હોસ્પિટલોના ડિલિવરી રેકોર્ડની તપાસ કરી રહી છે.
આ તપાસમાં ખુલ્યું છે કે અગાઉ જન્મ પ્રમાણપત્ર લીધા વગર અંદાજિત ઉંમર નોંધવામાં આવતી હતી.
