મુંબઈ
અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિસ લિમિટેડના ડિરેક્ટર પ્રણવ અદાણીએ સોમવારે માટુંગા રેલવેની ૨૨ એકરની સાઇટ પર ‘ભૂમિપૂજન’ (શિલારોપણ સમારોહ) સંપન્ન કર્યું. આ સાથે જ, એશિયાની સૌથી મોટી અનૌપચારિક વસાહતોમાંની એક અને દસ લાખથી વધુ રહેવાસીઓનું ઘર ગણાતી ધારાવીના પુનર્વસન પ્રોજેક્ટનું નિર્માણ કાર્ય શરૂ થઈ ગયું છે.
આ પ્રોજેક્ટ માટેની ‘સ્પેશિયલ પર્પઝ વ્હીકલ’ (SPV) એવી અદાણી નવભારત ડેવલપર્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (ANDPL) એ સુનિશ્ચિત કરશે કે પાત્ર રહેવાસીઓને ‘ઇન-સીટુ’ (તે જ સ્થળે) પુનર્વસન યોજના હેઠળ ૩૫૦ ચોરસ ફૂટના મકાનો મળે.
અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિસ લિમિટેડના ડિરેક્ટર પ્રણવ અદાણીએ કહ્યું, “દરેક પરિવાર એવા ઘરનો હકદાર છે જ્યાં તેઓ સુરક્ષિત અનુભવે અને ભવિષ્યનું આયોજન કરી શકે. ધારાવીના પરિવારો માટે આ બાબત શું મહત્વ ધરાવે છે તે અમે સમજીએ છીએ. માટુંગામાં, અમે ૧૦ ટાવરનું નિર્માણ કરી રહ્યા છીએ જેમાં ૧૦,૪૩૨ મકાનો અને ૧,૩૭૯ વ્યાપારી તથા ઔદ્યોગિક એકમોનો સમાવેશ થાય છે. અમે એવા રહેણાંક વિસ્તારોનું નિર્માણ કરી રહ્યા છીએ જ્યાં પરિવારો વધુ સારું જીવન જીવી શકે અને તેમના બાળકો માટે ઉજ્જવળ ભવિષ્ય ઘડી શકે.”
આ પ્રોજેક્ટમાં યુએસ સ્થિત ડિઝાઇન ફર્મ ‘સસાકી’ (Sasaki), યુકે સ્થિત એન્જિનિયરિંગ કન્સલ્ટન્સી ‘બ્યુરો હેપોલ્ડ’ (Buro Happold), મુંબઈની ‘સ્ટુડિયો-POD’ (Studio-POD), જાણીતા આર્કિટેક્ટ હાફિઝ કોન્ટ્રાક્ટર, P&T અને ARC સ્ટુડિયો તેમજ સિંગાપોરના શહેરી આયોજન નિષ્ણાતોની કુશળતાનો લાભ લેવામાં આવી રહ્યો છે.
આ ૧૦ ટાવર મહારાષ્ટ્ર સરકાર હેઠળના ‘ધારાવી રિડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ/સ્લમ રિહેબિલિટેશન ઓથોરિટી’ને ત્રણ તબક્કામાં સોંપવામાં આવશે: પ્રથમ પાંચ ટાવર માર્ચ ૨૦૨૯ સુધીમાં, ત્યારપછીના બે ટાવર ઓગસ્ટ ૨૦૨૯ સુધીમાં અને બાકીના ત્રણ ટાવર ઓગસ્ટ ૨૦૩૦ સુધીમાં. મહારાષ્ટ્ર સરકારના શહેરી વિકાસ વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવ શ્રી અસીમ કુમાર ગુપ્તા આ કાર્યક્રમમાં મુખ્ય અતિથિ તરીકે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. ધારાવી રિડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ/સ્લમ રિહેબિલિટેશન ઓથોરિટીના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી ડૉ. મહેન્દ્ર કલ્યાણકર પણ આ સમારોહમાં હાજર રહ્યા હતા. ડૉ. કલ્યાણકરે કહ્યું, “ધારાવીના પરિવારો માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. અમારું ધ્યાન સુરક્ષિત અને આધુનિક ઘરોની સાથે સાથે જીવનધોરણ સુધારવા માટે જરૂરી પાયાની સુવિધાઓ અને માળખાગત સુવિધાઓ પૂરી પાડવા પર છે.”
દરેક ટાવરમાં ૩૭ થી ૩૯ માળ, ૧૦ થી ૧૨ પેસેન્જર લિફ્ટ અને બે સમર્પિત ફાયર લિફ્ટ હશે. વ્યાપારી અને ઔદ્યોગિક એકમો માટે વધારાની બે લિફ્ટની વ્યવસ્થા હશે. સુવિધાઓમાં કિન્ડરગાર્ટન, કોમ્યુનિટી હોલ, પોડિયમ ગાર્ડન, બેઠક વ્યવસ્થા, સોસાયટીની ઓફિસ અને પૂજા-સ્થળનો સમાવેશ થશે.
દરેક પુનર્વસન બિલ્ડિંગમાં, સામાન્ય માળખાગત સુવિધાઓની જાળવણી માટે આવક ઊભી કરવાના હેતુથી દસ ટકા વ્યાપારી વિસ્તાર અનામત રાખવામાં આવશે. પ્રોજેક્ટ સોંપ્યા પછીના પ્રથમ ૧૦ વર્ષ સુધી બિલ્ડિંગ અને સહિયારી માળખાગત સુવિધાઓની જાળવણીની જવાબદારી ANDPL સંભાળશે.
મહારાષ્ટ્રના માનનીય મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે ગાંધી જયંતિ (મહાત્મા ગાંધીની ૧૫૭મી જન્મજયંતિ)ના અવસરે ‘ધારાવી એક્સપિરિયન્સ સેન્ટર’નું ઉદ્ઘાટન કર્યું અને ભૂમિપૂજન વિધિ સંપન્ન કરી. આ કાર્યક્રમમાં દેવેન્દ્ર ફડણવીસે ધારાવીને સમર્પિત એક ગીત (એન્થમ) પણ લોન્ચ કર્યું અને વિસ્તારના લોકો, સંસ્કૃતિ અને ઇતિહાસને દર્શાવતું ‘કોફી-ટેબલ બુક’ પણ બહાર પાડ્યું.
૨૨,૫૦૦ ચોરસ ફૂટમાં ફેલાયેલું આ ‘એક્સપિરિયન્સ સેન્ટર’ રહેવાસીઓને સૂચિત પુનઃવિકાસની ઝલક પૂરી પાડે છે. તેમાં વાસ્તવિક કદના નમૂનારૂપ ઘરો (સેમ્પલ હોમ્સ), ૩ડી વોકથ્રુ અને ઇન્ટરેક્ટિવ ડિસ્પ્લે છે, જે રહેઠાણ, કાર્યસ્થળો, સુવિધાઓ, પરિવહન અને ખુલ્લી જગ્યાઓનું નિદર્શન કરે છે. ANDPLના સીઈઓ અનિલ સરદાનાએ કહ્યું, “ધારાવી એક્સપિરિયન્સ સેન્ટરે રહેવાસીઓને આયોજિત ઘરો અને વિસ્તારોની પ્રથમ ઝલક પૂરી પાડી છે. હવે બાંધકામનું કામ ચાલી રહ્યું છે ત્યારે અમારું ધ્યાન પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ કરવા અને લાંબા ગાળાની જાળવણી સુનિશ્ચિત કરવા પર છે. પ્રોજેક્ટ સોંપ્યા બાદ, અમે ૧૦ વર્ષના સમયગાળા માટે દરેક બિલ્ડિંગ અને તેની સામાન્ય માળખાગત સુવિધાઓની જાળવણી કરીશું.”
આ મોટા પુનઃવિકાસ પ્રોજેક્ટમાં મિશ્ર-ઉપયોગ (mixed-use) ધરાવતી ટાઉનશિપની કલ્પના કરવામાં આવી છે, જેમાં દુકાનો, શાળાઓ, આરોગ્યસંભાળ સુવિધાઓ, પૂજા-સ્થળો, બગીચા, જાહેર પરિવહન અને અન્ય સામાજિક સુવિધાઓનો સમાવેશ થાય છે. પાયાની સુવિધાઓ ૧૫ મિનિટના ચાલવાના અંતરમાં ઉપલબ્ધ રહે તેવું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
