મહેસૂલ વિભાગે હવે ટુકડેબંધી કાયદાના ઉલ્લંઘનમાં કરવામાં આવેલા જમીન વ્યવહારોને મફતમાં નિયમિત અને કાયદેસર બનાવવા માટે જરૂરી પ્રક્રિયા નક્કી કરી છે અને મહેસૂલ મંત્રી ચંદ્રશેખર બાવનકુલેએ આ સંદર્ભમાં નાના પ્લોટોને નિયમિત કરવા માટે તમામ વહીવટી એજન્સીઓને સૂચનાઓ જારી કરી છે. આ નિર્ણયથી રાજ્યના 60 લાખ પરિવારો સહિત લગભગ 3 કરોડ નાગરિકોને ફાયદો થશે.
નોંધનીય છે કે, સાતબારામાં “ટુકડેબંધી કાયદા વિરુદ્ધના વ્યવહારો” ટિપ્પણી દૂર કરવામાં આવશે. આ આઠ-મુદ્દાની કાર્યપદ્ધતિ સાથે, મહારાષ્ટ્રમાં ઘણા વર્ષોથી અટકેલા નાના જમીન વ્યવહારોને કાયદેસર બનાવવામાં આવશે.
મહેસૂલ મંત્રી ચંદ્રશેખર બાવનકુલેના નિર્દેશ પર, મહેસૂલ વિભાગે આ સંદર્ભમાં એક પ્રક્રિયા જારી કરી છે, જે 15 નવેમ્બર, 1965 થી 15 ઓક્ટોબર, 2024 વચ્ચે થયેલા જમીન વ્યવહારો પર લાગુ થશે. આ પ્રક્રિયા અંગેનો પત્ર રાજ્યના તમામ જિલ્લા કલેક્ટરો, જમીન રેકોર્ડ નોંધણી કમિશનરો, માનનીય શિક્ષકો અને વિભાગીય કમિશનરોને મોકલવામાં આવ્યો છે. આ સંદર્ભમાં એક ગેઝેટ સૂચના 3 નવેમ્બરના રોજ જારી કરવામાં આવી છે.
આમાં મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન રિજન ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (MMRDA), પુણે મેટ્રોપોલિટન રિજન ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (PMRDA), નાગપુર મેટ્રોપોલિટન રિજન ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (NMRDA) જેવા આયોજન સત્તાવાળાઓના ક્ષેત્રમાં રહેણાંક/વાણિજ્યિક ઝોન, કેન્ટોનમેન્ટ વિસ્તારોમાં જમીન, પ્રાદેશિક યોજનામાં બિન-કૃષિ ઉપયોગ માટે દર્શાવવામાં આવેલા વિસ્તારો અને ગ્રામ્ય સ્ટેશનોની સીમાઓને અડીને આવેલા ‘પેરિફેરલ એરિયા’ વિસ્તારનો સમાવેશ થાય છે.
- નામ સાતબારામાં રહેશે!
ઘણીવાર, ગુંઠેવારી દ્વારા સંપાદિત જમીનો ‘ટુકડેબંધી’ કાયદાને કારણે સાતબારા ઉતાડામાં નોંધાતી ન હતી અથવા જો હતી, તો તેને ‘અન્ય અધિકારો’ તરીકે નોંધવામાં આવતી હતી. હવે આ નિર્ણયને કારણે: - જો ફેરફાર રદ કરવામાં આવે: જો ખરીદીનો ફેરફાર અગાઉ રદ કરવામાં આવ્યો હોય, તો તેની ફરીથી તપાસ કરવામાં આવશે અને તેને મંજૂરી આપવામાં આવશે અને ખરીદનારનું નામ કબજેદાર તરીકે નોંધવામાં આવશે.
- જો અન્ય અધિકારોમાં નામ હોય: જેમના નામ હાલમાં સાતબારાના ‘અન્ય અધિકારો’માં છે, તેમના નામ હવે મુખ્ય ‘કબજેદાર’ વિભાગમાં લેવામાં આવશે.
- ટિપ્પણીઓમાં ઘટાડો: જો સાતબારામાં “પેટાવિભાગ કાયદા વિરુદ્ધ વ્યવહાર” જેવી કોઈ ટિપ્પણી હશે, તો તે દૂર કરવામાં આવશે.
- નોંધાયેલ ન હોય તેવા વ્યવહારો માટે પણ તક
તલાઠી અને મંડળ અધિકારીઓ એવા નાગરિકોને ખત નોંધણી કરાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરશે જેમણે ફક્ત નોટરી અથવા સ્ટેમ્પ પેપર પર વ્યવહારો કર્યા છે અને ખત નોંધાયેલા નથી. સ્ટેમ્પ ડ્યુટી ચૂકવ્યા પછી અને ડીડ રજીસ્ટર કરાવ્યા પછી, તેમના નામ સાતબારામાં પણ નોંધવામાં આવશે. - વધુ વેચાણ માટેનો માર્ગ સાફ
એકવાર આ પ્લોટ નિયમિત થઈ ગયા પછી અને ખરીદનારનું નામ ટાઇટલ રેકોર્ડમાં આવી ગયા પછી, ભવિષ્યમાં ઉપરોક્ત જમીનના ફરીથી વેચાણ અથવા ટ્રાન્સફર પર કોઈ પ્રતિબંધ રહેશે નહીં, સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે. રાજ્ય સરકારના આ નિર્ણયથી શહેરી અને અર્ધ-શહેરી વિસ્તારોમાં રહેતા મધ્યમ વર્ગના પ્લોટ ધારકોને મોટી રાહત મળી છે, અને તેમની મિલકતને હવે કાયદેસર અધિકારો મળશે.
વિભાજન વ્યવહારોને નિયમિત કરવા માટે, જમીનના વર્તમાન બજાર ભાવના 25 ટકા દંડ તરીકે ચૂકવવા પડતા હતા, જે પછીથી ઘટાડીને 5 ટકા કરવામાં આવ્યા હતા. જોકે, નાગરિકો હજુ પણ આગળ આવી રહ્યા ન હોવાથી, હવે સરકારે કોઈપણ કિંમત વસૂલ્યા વિના આ વ્યવહારોને નિયમિત કરવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. આનાથી 60 લાખ પરિવારો, એટલે કે રાજ્યના લગભગ 3 કરોડ નાગરિકોને ફાયદો થશે.
