મુંબઈમા કોર્ટે કબૂતરખાનાઓ અંગે નાગરિકો પાસેથી વાંધા અને સૂચનો મંગાવીને અંતિમ નિર્ણય લેવા માટે મહાનગરપાલિકાને સૂચના આપી હતી. તે મુજબ, મહાનગરપાલિકાએ હવે કાર્યવાહી કરી છે અને મુંબઈમાં ચાર સ્થળોએ કબૂતરોને નિયંત્રિત રીતે ખોરાક આપવાની મંજૂરી આપી છે. આ ચાર સ્થળોએ કબૂતરોને દરરોજ સવારે ૭ થી ૯ વાગ્યા સુધી જ ખોરાક આપવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે.
છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી મુંબઈમાં કબૂતરખાનાઓ અંગેનો વિવાદ સમાચારમાં છે. કબૂતરના પીંછા અને મળ શ્વસન રોગોનું કારણ બની રહ્યા હોવાથી, રાજ્ય સરકારની સૂચના મુજબ મહાનગરપાલિકાએ મુંબઈમાં કબૂતરખાનાઓ બંધ કરી દીધા હતા. ત્યારબાદ, જૈન સમુદાયે આક્રમક વલણ અપનાવ્યું અને કબૂતરખાનાઓ ફરીથી ખોલવાનો પ્રયાસ કર્યો. જો કે, જ્યારે ખ્યાલ આવ્યો કે આ શક્ય નથી, ત્યારે તેમણે માંગ કરી હતી કે મહાનગરપાલિકા વહીવટીતંત્રને ચોક્કસ સમયે કબૂતરોને ખોરાક આપવાની મંજૂરી આપવામાં આવે.
આ સંદર્ભે કોર્ટનો પણ સંપર્ક કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ, મહાનગરપાલિકાએ ચોક્કસ સમયે કબૂતરોને નિયંત્રિત ખોરાક આપવા અંગેની ત્રણ અરજીઓ પર નાગરિકો પાસેથી સૂચનો અને વાંધા મંગાવ્યા હતા. તે મુજબ, હવે મુંબઈમાં ચાર સ્થળોએ સવારે બે કલાક દરમિયાન જ કબૂતરોને ખોરાક આપવાની પરવાનગી આપવામાં આવી છે. અન્ય કોઈ સમયે અનાજ આપી શકાશે નહીં. મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને એ પણ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ પરવાનગી ત્યારે જ આપવામાં આવશે જ્યારે સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓ આ ચાર સ્થળોએ કબૂતરખાનાઓનું સંચાલન કરવા માટે આગળ આવે.
સંબંધિત સંસ્થાએ ખાતરી કરવી પડશે કે કબૂતરોને અનાજ પૂરું પાડવાથી વિસ્તારમાં વાહનો અને રાહદારીઓને કોઈ અવરોધ ન થાય, કબૂતરખાના વિસ્તારમાં સંપૂર્ણ સ્વચ્છતા જાળવવી પડશે અને નાગરિકો ફરિયાદ કરે તો યોગ્ય કાર્યવાહી કરવી પડશે. તે મુજબ, સંસ્થા પાસેથી સોગંદનામું પણ લેવામાં આવશે. કબૂતરખાનાઓના આ સંચાલનમાં સંબંધિત વહીવટી વિભાગોના સહાયક કમિશનર સંકલન અધિકારીઓ રહેશે. આરોગ્ય અંગે જનજાગૃતિ લાવવા માટે આ કબૂતરખાનાઓના વિસ્તારમાં તકતીઓ પણ લગાવવામાં આવશે.
દરમિયાન, મહાનગરપાલિકાને કબૂતરખાનાઓ અંગે નાગરિકો તરફથી કુલ ૯,૭૭૯ સૂચનો, વાંધા અને ફરિયાદો મળી છે. આમાં બંધ કરવા, ચાલુ રાખવા, સ્વચ્છતા જાળવવા અને નિયંત્રિત રીતે બીજ પૂરા પાડવા જેવા તમામ પાસાઓનો સમાવેશ થાય છે. જોકે, હાલના કબૂતરખાનાઓ શરૂ કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવી નથી. મ્યુનિસિપલ વહીવટીતંત્રે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે બંધ કરાયેલા કબૂતરખાનાઓ બંધ રહેશે.
કબૂતરોને ક્યાં ખોરાક આપવાની મંજૂરી છે?
દક્ષિણ ઝોનમાં જી – વર્લી જળાશય
અંધેરીમાં લોખંડવાલા બેક રોડ પર મેંગ્રોવ વિસ્તાર
બોરીવલીમાં ગોરાઈ મેદાનમાં તેમજ મુલુંડ ખારી વિસ્તાર