ભારત સરકાર દેશભરમાં એક નવી મોબાઈલ આધારિત ડિઝાસ્ટર એલર્ટ સિસ્ટમનું ટ્રાયલ કરી રહી છે. આ દરમિયાન લોકોને તેમના મોબાઈલ પર સાયરન જેવા અવાજ સાથે ટેસ્ટ મેસેજ મળી શકે છે. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ મેસેજ માત્ર પરીક્ષણ માટે છે અને ગભરાવાની કોઈ જરૂર નથી.

સરકાર શું કરી રહી છે

આ પહેલનો મુખ્ય હેતુ આપત્તિના સમયમાં લોકોને ઝડપથી અને ચોક્કસ માહિતી પહોંચાડવાનો છે, જેથી જાનમાલનું નુકસાન ઓછું કરી શકાય.

કોણ કરી રહ્યું છે ટ્રાયલ

આ ટ્રાયલ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ટેલિકોમ્યુનિકેશન્સ (DoT) દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેમાં નેશનલ ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ ઓથોરિટી (NDMA) પણ સહભાગી છે.

કેવી રીતે કામ કરે છે સિસ્ટમ

આ એલર્ટ સિસ્ટમ ‘કોમન એલર્ટિંગ પ્રોટોકોલ’ (CAP) પર આધારિત છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો મુજબ વિકસાવવામાં આવ્યું છે.

આ સિસ્ટમ દ્વારા:

• ચોક્કસ વિસ્તારના લોકોને એલર્ટ મોકલી શકાય
• આપત્તિગ્રસ્ત વિસ્તારમાં રહેલા લોકો સુધી જ સંદેશ પહોંચે
• ઝડપથી અને અસરકારક રીતે ચેતવણી આપવામાં આવે

સેલ બ્રોડકાસ્ટ ટેકનોલોજી

નવી સિસ્ટમમાં સેલ બ્રોડકાસ્ટ (Cell Broadcast) ટેકનોલોજીનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.

આ ટેકનોલોજીથી:

• એકસાથે લાખો મોબાઈલ પર મેસેજ મોકલી શકાય
• રિયલ-ટાઈમ એલર્ટ પહોંચે
• ઇન્ટરનેટ વગર પણ સંદેશ મળી શકે

ભારતમાં વિકસિત સિસ્ટમ

આ સંપૂર્ણ સિસ્ટમ સેન્ટર ફોર ડેવલપમેન્ટ ઓફ ટેલિમેટિક્સ (C-DOT) દ્વારા ભારતમાં જ વિકસાવવામાં આવી છે, જે ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ પહેલનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.

લોકોને શું કરવું

• મોબાઈલ પર સાયરન અથવા એલર્ટ મેસેજ આવે તો ગભરાશો નહીં
• આ માત્ર ટેસ્ટ મેસેજ છે
• કોઈ કાર્યવાહી કરવાની જરૂર નથી

શા માટે જરૂરી છે

ભારત જેવા વિશાળ દેશમાં પૂર, ભૂકંપ, ચક્રવાત અને ભારે વરસાદ જેવી આપત્તિઓ અચાનક આવી શકે છે.

આવી સ્થિતિમાં જો લોકોને સમયસર ચેતવણી મળે, તો:

• જાનહાનિ ઘટાડી શકાય
• સ્થળાંતર સમયસર કરી શકાય
• બચાવ કામગીરી વધુ અસરકારક બની શકે

આ નવી મોબાઈલ એલર્ટ સિસ્ટમ ભવિષ્યમાં દેશની આપત્તિ વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવશે.