મુંબઈ પ્રતિનિધી. તા. ૫

અત્યાર સુધી, સમગ્ર શિક્ષા યોજનાના કર્મચારીઓને છ મહિનાની કામચલાઉ નિમણૂકો આપવામાં આવી હતી, જેમાં એક મહિનાનો સેવા વિરામ હતો. જોકે, આ વર્ષે, કેન્દ્ર સરકારે આ યોજના બંધ કરી દીધી હતી, જોકે ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના રોજ નિમણૂક પૂરી થયા પછી ૨ એપ્રિલથી ફરીથી નિમણૂક થવાની ધારણા હતી. પરિણામે, સમગ્ર વ્યવસ્થા પડી ભાંગી છે.
શિક્ષણ ક્ષેત્રની કરોડરજ્જુ ગણાતી સમગ્ર શિક્ષા યોજના આ વર્ષે ગંભીર મુશ્કેલીમાં છે, અને કેન્દ્ર સરકારના નિર્ણયને કારણે હજારો કર્મચારીઓ શાબ્દિક રીતે રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા છે. વર્ષોથી શિક્ષણ વ્યવસ્થાનો કાટલો ખેંચી રહેલા આ કર્મચારીઓ પર અચાનક બેરોજગારીની કુહાડી પડતાં ગુસ્સાનું મોજું ફાટી નીકળ્યું છે. રાજ્ય, જિલ્લા અને તાલુકા સ્તરે કોઈ સ્પષ્ટ આદેશોના અભાવે વહીવટીતંત્ર પણ મૂંઝવણમાં છે. કર્મચારીઓ એમ પણ કહી રહ્યા છે કે રાજ્ય સરકાર તરફથી કોઈ આદેશ આવ્યો નથી.

સમગ્ર શિક્ષા યોજનામાં કામ કરતા લગભગ ૩,૮૦૦ કર્મચારીઓ ફરીથી નિમણૂકના આદેશો ન મળવાને કારણે રાતોરાત બેરોજગાર થઈ ગયા છે. અગાઉ ૩ હજાર કર્મચારીઓને સરકારી સેવામાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે અને બાકીના કર્મચારીઓને અધૂરા છોડી દેવા બદલ ભારે રોષ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહ્યો છે. વર્ષોથી સેવા આપવા છતાં આપણું ભવિષ્ય કેમ અનિશ્ચિત છે? કર્મચારીઓ હવે આ પ્રશ્ન ઉઠાવી રહ્યા છે.

યોજનામાં કર્મચારીઓની ગેરહાજરીને કારણે ઘણી મહત્વપૂર્ણ શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓ ઠપ્પ થવાના આરે છે. આમાં UDIS પ્લસ, શાળા ગુણવત્તા મૂલ્યાંકન અને ખાતરી યોજના, ‘નિપુણ મહારાષ્ટ્ર’, મફત પાઠ્યપુસ્તકો અને ગણવેશ વિતરણ, સેટ મંજૂરી, શાળા બહારના વિદ્યાર્થીઓની શોધ, ‘પેટ વધવા’ અભિયાન જેવી મહત્વપૂર્ણ પ્રવૃત્તિઓનો સમાવેશ થાય છે. આ બધી પ્રવૃત્તિઓને ખરેખર અમલમાં મૂકવા માટે કોઈ કર્મચારીઓ ન હોવાથી શિક્ષણ વિભાગની કામગીરી ઠપ્પ થવાની ભીતિ છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, સિનિયર એન્જિનિયર, પ્રોગ્રામ ઓફિસર, કમ્પ્યુટર પ્રોગ્રામર, MIS કોઓર્ડિનેટર, એકાઉન્ટ્સ ક્લાર્ક, સંશોધન સહાયક, વિષય નિષ્ણાતો, ડેટા એન્ટ્રી ઓપરેટર જેવા કુશળ માનવબળનો આ યોજનામાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકારોએ આ અંગે કોઈ નક્કર વલણ જાહેર ન કર્યું હોવાથી મૂંઝવણનું વાતાવરણ વધુ ઘેરું બન્યું છે.

આ રાજ્યના લગભગ સાડા ત્રણ હજાર કર્મચારીઓએ એવો પણ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે કે જ્યારે હજારો પરિવારોની આજીવિકા અને શિક્ષણ વ્યવસ્થાની સાંકળ બંને જોખમમાં મુકાઈ ગઈ છે ત્યારે સરકાર કેવી રીતે ચૂપ રહી શકે છે. આ પૃષ્ઠભૂમિ સામે, ૯ માર્ચથી મુંબઈના આઝાદ મેદાનમાં કર્મચારીઓ દ્વારા અનિશ્ચિતકાળની ભૂખ હડતાળ ચાલી રહી છે. જોકે, વિરોધીઓએ સરકાર પર આવા ગંભીર આંદોલન પ્રત્યે હજુ પણ આંખ આડા કાન કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.
સમગ્ર શિક્ષા યોજના ૨૬ માર્ચે સમાપ્ત થઈ ગઈ. આ સમયગાળા પછી, આ અભિયાનમાં કાર્યરત પદો માટેના કરાર પણ આપમેળે સમાપ્ત થઈ ગયા છે. આ સંદર્ભમાં આગામી પ્રક્રિયા અંગે કેન્દ્ર સરકાર પાસેથી સીધું માર્ગદર્શન માંગવામાં આવ્યું છે. – સંજય યાદવ, રાજ્ય પ્રોજેક્ટ ડિરેક્ટર, મહારાષ્ટ્ર પ્રાથમિક શિક્ષણ પરિષદ