રાજ્ય સરકાર દ્વારા અમલમાં મુકવામાં આવેલી ખાસ ઝુંબેશને કારણે, 63 લાખ ખેડૂતોએ સ્વેચ્છાએ સરકારી સબસિડી છોડી દીધી છે. તેથી, ગયા વર્ષની સરખામણીમાં, આ વર્ષે લગભગ ૭૬ લાખ બોગસ ખેડૂતોને પાક વીમા યોજનામાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે. ખેડૂત ઓળખ કાર્ડ નંબર (આઈડી) ફરજિયાત બનાવવાનો અને આ યોજનામાં ભાગ લેવા માટે ખેડૂતો પર નાણાકીય જવાબદારી લાદવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. મંત્રાલયના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ વર્ષે ફક્ત પાક વીમા પર રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકારને ૮,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાની બચત થઈ છે.
ગયા વર્ષે, મહાયુતિ સરકારે ખેડૂતો માટે એક રૂપિયામાં પાક વીમા યોજના લાગુ કરી હતી. રાજ્યના કુલ ૧ કરોડ ૭૧ લાખ ખાતાધારકોમાંથી, ૧ કરોડ ૬૮ લાખ ૪૨ હજાર ખેડૂતોએ ૪૯ લાખ ૮૮ હજાર હેક્ટર વિસ્તાર પર પાકનો વીમો કરાવ્યો હતો. તેમનું વીમા કવર લગભગ ૨૮ હજાર ૮૪૫ કરોડ રૂપિયા હતું. આ યોજના હેઠળ મોટી સંખ્યામાં બોગસ ખેડૂતોએ ખોટા દસ્તાવેજો રજૂ કરીને વીમો લીધો હોવાનું બહાર આવ્યું હતું. પરિણામે, પાક વીમા પ્રિમીયમને કારણે રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકારોને લગભગ ૯ હજાર કરોડનું નાણાકીય નુકસાન થયું હતું.
વિધાનસભા ચૂંટણી પછી, મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસની સરકારે આ પાક વીમા યોજનામાં રહેલી ખામીઓને દૂર કરીને એક રૂપિયામાં પાક વીમા યોજના શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો. તેના વિકલ્પ તરીકે, આ વર્ષની ખરીફ સિઝનથી એક નવી પાક વીમા યોજના લાગુ કરવામાં આવી, જે પાક કાપણીના પ્રયોગો પર આધારિત વળતર પૂરું પાડે છે અને ખેડૂતો પર થોડો નાણાકીય બોજ પણ નાખે છે. ગયા વર્ષની સરખામણીમાં, ૭૬ લાખ ૪૮ હજાર ખેડૂતોએ પાક વીમા યોજનાનો વિકલ્પ પસંદ કર્યો.
કેન્દ્ર સરકારના આદેશ મુજબ, પાક વીમા યોજનામાં ભાગ લેવા માટે ‘આધાર’ સાથે જોડાયેલ ખેડૂત ઓળખ કાર્ડ નંબર (ખેડૂત આઈડી) ફરજિયાત કરવામાં આવ્યુ છે.. આ દ્વારા, ખેડૂત પાસે ફક્ત ગામ, તાલુકા, જિલ્લા કે રાજ્યમાં તેમજ દેશભરમાં ક્યાં અને કેટલી ખેતીની જમીન છે તેની માહિતી તાત્કાલિક ઉપલબ્ધ થાય છે. પરિણામે, ઘણા બોગસ ખેડૂતોએ સરકારી કાર્યવાહીના જાળમાં ફસાઈ જવાના ડરથી પાક વીમા અને અન્ય સરકારી યોજનાઓથી દૂર રહેવાનું નક્કી કર્યું છે.
આ વર્ષે, વીમા કવર રકમ ૩૧,૬૧૦ કરોડ છે અને ખેડૂતોએ ૫૩૬ કરોડ ૩૫ લાખ વીમા પ્રીમિયમ તરીકે ચૂકવ્યા છે, અને કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોએ વીમા કંપનીઓને તેમના હિસ્સા તરીકે ૯૨૮ કરોડ ચૂકવ્યા છે.
