મુંબઈ, 2026
મુંબઈ અને મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન રિજન (MMR)માં વીજ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મજબૂત બનાવવા માટે અદાણી એનર્જી સોલ્યુશન્સ લિમિટેડ (AESL) ની સબસિડિયરી અદાણી ઈલેક્ટ્રિસિટી મુંબઈ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર લિમિટેડ (AEMIL) દ્વારા કુડુસ અને આરે વચ્ચે 1000 મેગાવોટ હાઈ-વોલ્ટેજ ડાયરેક્ટ કરન્ટ (HVDC) ટ્રાન્સમિશન લિંકનો આરંભ કરવામાં આવ્યો છે.
પ્રોજેક્ટની મુખ્ય વિશેષતાઓ
આ પ્રોજેક્ટમાં કુલ 30 કિલોમીટર ઓવરહેડ લાઈન અને 50 કિલોમીટર અંડરગ્રાઉન્ડ કોરિડોરનો સમાવેશ થાય છે, જે ગાઢ શહેરી વિસ્તારમાં કાર્યક્ષમ રીતે વીજ પુરવઠો પહોંચાડવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં વિશ્વનું પ્રથમ કોમ્પેક્ટ HVDC સબસ્ટેશન પણ સામેલ છે.
બ્લેકઆઉટ બાદ ઉદ્ભવેલી જરૂરિયાત
ઓક્ટોબર 2020માં મુંબઈમાં થયેલા મોટા બ્લેકઆઉટ બાદ શહેરના વીજ પુરવઠામાં રહેલી ખામીઓ સામે આવી હતી. તે પછી ગ્રિડને વધુ મજબૂત અને સ્થિતિસ્થાપક બનાવવા માટે આ પ્રોજેક્ટની યોજના તૈયાર કરવામાં આવી હતી.
નવીનીકરણ ઊર્જા માટે મહત્વપૂર્ણ કડી
આ HVDC લિંક મુંબઈ અને MMRને શહેરની બહારથી વધુ વીજ મેળવવા માટે સક્ષમ બનાવે છે, જેમાં નવીનીકરણક્ષમ ઊર્જાનો સમાવેશ થાય છે. પહેલેથી જ નેશનલ ગ્રિડ સાથે જોડાયેલ મુંબઈ માટે આ લિંક વધુ કાર્યક્ષમ, નિયંત્રિત અને ઉચ્ચ ક્ષમતાવાળો વીજ પ્રવાહ ઉપલબ્ધ બનાવે છે.
ગ્રિડ મજબૂતી અને આઉટેજ જોખમમાં ઘટાડો
વધારાની 1000 મેગાવોટ ક્ષમતાના કારણે શહેરમાં સ્થાનિક જનરેશન પર નિર્ભરતા ઘટશે. આ સાથે ગ્રિડની સ્થિતિસ્થાપકતા વધશે અને મોટા પાયે વીજ પુરવઠા બંધ થવાનું જોખમ ઓછું થશે.
અદ્યતન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ
પ્રોજેક્ટમાં વોલ્ટેજ સોર્સ કન્વર્ટર (VSC) આધારિત HVDC ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. જેના કારણે વીજ પ્રવાહનું ઝડપી અને ચોક્કસ નિયંત્રણ, વોલ્ટેજ સ્થિરતા અને શહેરી વિસ્તારોમાં વિશ્વસનીય વીજ પુરવઠો સુનિશ્ચિત થાય છે.
મહત્વપૂર્ણ સંચાલન લાભો
આ સિસ્ટમ ગતિશીલ વોલ્ટેજ ટેકો, લાંબા અંતરે ઓછું ટ્રાન્સમિશન નુકસાન અને બ્લેક-સ્ટાર્ટ ક્ષમતા જેવી સુવિધાઓ આપે છે. જેથી આઉટેજ દરમિયાન ઝડપથી વીજ પુરવઠો પુનઃસ્થાપિત કરી શકાય છે.
વૈશ્વિક સ્તરે મહત્વ ધરાવતો પ્રોજેક્ટ
કુડુસ-આરે HVDC લિંક વિશ્વના સૌથી મોટા શહેરી HVDC ઇનફીડ્સમાંની એક ગણાય છે. વધતી માંગ વચ્ચે આ પ્રોજેક્ટ મુંબઈને બહારના સ્રોતોથી વધુ વીજ મેળવવામાં મદદ કરશે અને શહેરના વીજ પુરવઠાને વધુ મજબૂત બનાવશે.
ઊર્જા ભવિષ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ પગલું
આ પહેલ ભારતની નવીનીકરણ ઊર્જા ક્ષમતાને ટેકો આપવા માટે આધુનિક ટ્રાન્સમિશન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકસાવવાના AESLના દૃષ્ટિકોણને દર્શાવે છે. વધતી ઊર્જા માંગ અને ડિકાર્બનાઇઝેશન લક્ષ્યોને ધ્યાનમાં રાખીને આ પ્રોજેક્ટ શહેરના ઊર્જા ભવિષ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.
